Soja aanplant

Een sojaboon bestaat voor ca. 20% uit olie, en 80% uit eiwitten en koolhydraten. Veruit de meeste sojabonen worden eerst geplet (gecrushed), waarbij de sojaolie van sojameel wordt gescheiden. Slechts een klein deel van de sojabonen worden direct in voedsel verwerkt, zoals in sojamelk of tofu.

Uit de gewonnen sojaolie wordt eerst nog de lecithine gewonnen, een waardevol bestanddeel dat wordt gebruikt als emulgator in vele voedingsmiddelen. De zuivere sojaolie wordt vervolgens gebruikt als olie voor allerlei toepassingen in de voedingsmiddelen industrie, bijv slaolie en margarines. De ruwe sojaolie wordt tegenwoordig steeds meer bewerkt tot biodiesel, dat (vaak verplicht) wordt bijgemengd aan diesel van fossiele oorsprong.

Soja wordt geproduceerd door zowel kleine, middelgrote, grote tot zeer grote boeren, variërend van arealen van 10 tot 100.000 ha.

Sojameel is door haar hoge eiwitgehalte (ca 46%) op haar beurt een van de belangrijkste bestanddelen voor veevoeder, dat zijn toepassing heeft in de productie van zuivel, vlees en eieren. Door de hoge eiwitopbrengst per hectare heeft soja een erg gunstige prijs-kwaliteitverhouding ten opzichte van andere eiwitbronnen.

Kleine en middelgrote boeren zijn veelal georganiseerd in coöperaties, die voor hen de producten opslaan en vermarkten. Grotere boeren leveren veelal direct aan de crushers/traders. Slechts een enkele zeer grote producent zal de eigen productie ook verwerken en verhandelen (bijv Amaggi).

In India en China is de productie veel kleinschaliger. Indiase boeren hebben vaak niet meer dan 1 ha en hebben een veel lagere productie/ha. China telt 5 miljoen en India 3 miljoen sojaboeren. Latijns-Amerika een kleine half miljoen.