Katoen

Verduurzaming van de katoenteelt is voor marktpartijen al heel lang een brandende kwestie.

Katoenteelt is de meest vervuilende teelt ter wereld, met schadelijke effecten op de gezondheid van de boeren en het milieu. Katoen trekt een zware wissel op de watervoorziening in landen als Uzbekistan, Pakistan, China en India.

Daarnaast speelt de problematiek van kinderarbeid, prijsdruk en dure bestrijdingsmiddelen, met als gevolg grote schuldenlasten bij de katoenboeren een belangrijke rol.

De teelt van katoen vindt voor circa 50% in ontwikkelingslanden plaats, en betrekt naar schatting 50 miljoen kleine boeren. Zij kampen met hoge kosten, lage opbrengsten, en een lage wereldmarktprijs. Door deze problematiek heeft de productie van biologische en fair trade katoen een hoge vlucht genomen, en een weg gevonden naar grote internationale merken en retailers. Niettemin is de verwachting is dat deze markt relatief klein zal blijven. Verduurzamingsinitiatieven van conventionele katoen hebben de laatste jaren sterk aan kracht gewonnen.

Het Better Cotton Initiative (BCI) is een multistakeholder initiatief waaraan grote internationale bedrijven zich verbonden hebben. Zeer veelbelovend zijn de activiteiten van koploper IKEA, die laten zien dat verduurzaming kostenefficiënt kan zijn. IKEA heeft zich zelfs publiekelijk verbonden aan de inkoop van 100% duurzame katoen in 2015. Andere merken zullen hopelijk volgen.

IDH ontwikkelprogramma
In de loop van 2009 ontwikkelde een coalitie van publieke en private partijen die de implementatie van BCI wilden versnellen een innovatieve strategie om vooruitstrevende merken en retailers te stimuleren in zowel het investeren in zowel ondersteuningprogramma's voor boeren als in de inkoop van Better Cotton.

Ikea, Levi Strauss & Co, H&M, Marks & Spencer, Ecom, WWF, ICCO, Rabobank Foundation, Solidaridad en IDH richtten het Better Cotton Fast Track Program (BCFTP) op samen met het Better Cotton Fast Track Fund. 

Doelen van het BCFTP
Door de betrokkenheid van merken en retailers vraag creeren.
Door ondersteuningsprogramma's (training en financiering) voor katoenboeren aanbod genereren.

Vraag en aabond afstemmen door transparantrie productieketens.
Faciliteren van gezamenlijke reflectie en leerprogramma's.

Doelen:  

• 1 millioen ton of Better Cotton lint in 2015.

• Terugdringen van pesticidengebruik,
• Betere bescherming van werknemers
• Verantwoord watermanagement.

Joost Oorthuizen, directeur IDH en Mark Huis in 't Veld, MADE-BY over duurzame katoen nav documentaire: One Dollar a Day. 

Ambities:

tot 2012:

• 2-3 pilots geleid door markt consortia: 100.000 ton duurzame katoenvezel in de keten

tot 2015:

• 300.000 ton duurzame katoenvezel in de keten
• Een werkbaar en getest model voor verduurzaming van de katoenketen, resulterend in nieuwe inkoopstrategieën, transparantie, en een verbeterde inkomenspositie van katoenboeren
• Ondersteuningprogramma’s voor kleine katoenboeren in India, China, Pakistan, Centraal Azië en Afrika met capaciteitsopbouw en toegang tot financiering

(inmiddels ex-) Minister van Ontwikkelingssamenwerking Bert Koenders over duurzame katoen in reactie op kamervragen op 5 februari 2010: 'Het kabinet streeft naar verbetering van transparantie en duurzaamheid in de katoensector door het ondersteunen van ketenintiatieven zoals het Initiatief Duurzame Handel, dat nu de mogelijkheden voor het opzetten van een katoenprogramma onderzoekt. Dit programma sluit aan bij het Better Cotton Initiative waarin bedrijven en NGO's samen aan duurzaam katoen werken. Binnen het IDH wordt bovendien gewerkt aan intersectoraal leren en wordt binnen  het cacaoprogramma al samengewerkt door verschillende certificerende partijen. Dergelijke samenwerking bevordert ook de betrouwbaarheid, en is noodzakelijk om de toenemende vraag naar gecertificeerde producten aan te kunnen' .